Układ rymów

Układ rymów jest sekwencją, w jakiej pojawiają się rymy w utworze. Jest on podstawowym, zaraz po liczbie wersów, czynnikiem identyfikującym strofy, gdyż odróżnia on formy mające tę samą długość, a różny porządek współbrzmienia.

Do zapisu układu rymów są wykorzystywane kolejne litery alfabetu:

• aa, jest oznaczeniem strofy dwuwierszowej, o ramach parzystych. Inne używane nazwy tego układu to dystych lub dwuwiersz. W tym przypadku obydwa wersy wykazują znaczne podobieństwo pod względem treści oraz składni.

• aaa to inaczej strofa trójwersowa lub strofa hejnałowa. Pisana jest przy użyciu niedługich formatów wierszowych, które są spięte tym samym rymem.

• aaaa, ten układ ma kilka nazw. Najpopularniejsze z nich to tetrastych, kwartyna, czterowiersz, kwarten, czterowers. Jest typem strofy składającym się z czterech wersów połączonych rymami.

• aabb, jest to kwartyna z rymem krzyżowym, nazywanym także rymem przyległym lub sąsiednim. Charakteryzuje go współbrzmienie słów w dwóch kolejnych wersach.

• abab, czyli układ rymów występujący co drugi wers.

• abba, ten układ nazywany jest kwartyną z rymem obejmującym. Odnosi się do rymu występującego w pierwszym i czwartym wersie oraz drugim i trzecim.

• aaabab, to układ nazywany strofą Burnsa. Odnosi się do strofy sześciowersowej dwurymowej, która składa się z wersów jambicznych czterostopowych. Charakteryzuje się tym, że jeden rym tworzą słowa z pierwszego, drugiego, trzeciego i piątego, a drugi z wersu czwartego i szóstego.

• ababcc, jest to układ, w którym pierwsze cztery wersy rymują się co drugi wers, a kolejne dwa rymują się jeden po drugim.